Bietensap is vooral interessant door het natuurlijke nitraat dat erin zit. Een nieuwe studie, gepubliceerd op 24 september 2026 in het European Journal of Applied Physiology, keek specifiek naar wat een korte periode met nitraatrijk bietensap doet met de bloeddrukreactie van gezonde vrouwen na de menopauze. De uitkomst is opvallend: het nitraat- en nitrietniveau in het bloed schoot duidelijk omhoog, maar de gemeten bloeddrukreacties tijdens inspanning en andere stressprikkels veranderden niet.
Wat hebben de onderzoekers precies onderzocht?
Het ging om een gerandomiseerde, dubbelblinde en placebogecontroleerde crossoverstudie met 14 gezonde vrouwen tussen 50 en 65 jaar. Alle deelnemers hadden een normale bloeddruk en een normaal BMI en waren gemiddeld behoorlijk fit voor hun leeftijd.
De deelnemers kregen tijdens de actieve periode 70 milliliter nitraatrijk bietensap per dosis, goed voor ongeveer 400 milligram nitraat. Vier dagen lang dronken ze twee doses per dag. Op de vijfde dag kregen ze nog een laatste dosis, ongeveer twee uur voordat de testen begonnen. In een andere periode kregen dezelfde deelnemers een vrijwel identiek placebo-bietensap met nauwelijks nitraat.
Het nitraat in het bloed steeg wél duidelijk
Dat het nitraat uit het bietensap daadwerkelijk werd opgenomen, was goed zichtbaar. Na het nitraatrijke bietensap lag de gecombineerde hoeveelheid nitraat en nitriet in het bloed veel hoger dan na de placebo en bij de nulmeting. Daarmee bevestigt het onderzoek dat het gebruikte bietensap de beschikbaarheid van deze stoffen in het lichaam sterk verhoogde.
Dat is interessant omdat nitraat in het lichaam via nitriet kan bijdragen aan de vorming van stikstofmonoxide. Die stof speelt onder meer een rol bij het ontspannen van bloedvaten en is precies waarom rode biet en bietensap al jaren onderwerp zijn van onderzoek naar bloedvaten en bloeddruk.
Maar de bloeddrukreactie veranderde niet
De onderzoekers testten vervolgens hoe hartslag en bloeddruk reageerden op verschillende prikkels. Zo deden de deelnemers een statische handknijpoefening, werd de bloeddrukreactie direct na de oefening gemeten en ondergingen ze een koudeprikkeltest.
Daar zagen de onderzoekers geen betekenisvol verschil tussen het nitraatrijke bietensap en de placebo. Ook de bloeddruk in rust was na de interventies vergelijkbaar. Met andere woorden: het bietensap veranderde de hoeveelheid nitraat en nitriet in het bloed duidelijk, maar dat vertaalde zich in deze groep en binnen deze korte onderzoeksperiode niet naar een meetbare verandering in de onderzochte cardiovasculaire reacties.
Betekent dit dat bietensap niets doet?
Nee, zo breed kun je deze studie niet lezen. Daarvoor was de onderzoeksgroep te klein en te specifiek. De 14 deelnemers waren gezond, hadden al een normale bloeddruk en waren relatief fit. Juist bij zo’n groep kan er minder ruimte zijn om een extra effect op de bloeddruk te meten.
Ook duurde de suppletie slechts enkele dagen. De onderzoekers wijzen er zelf op dat een langere periode, een andere dosering of onderzoek bij vrouwen met een verhoogd cardiovasculair risico mogelijk tot andere uitkomsten kan leiden. Eerder onderzoek naar nitraat en bietensap laat bovendien zien dat het effect kan verschillen per doelgroep, uitgangsbloeddruk en duur van de interventie.
Waarom dit onderzoek toch interessant is
Juist dit soort resultaten maakt voedingsonderzoek interessant. Het laat zien dat een duidelijk biologisch effect — in dit geval veel meer nitraat en nitriet in het bloed — niet automatisch betekent dat iedere volgende stap ook direct meetbaar verandert.
Voor rode biet blijft nitraat een van de interessantste onderdelen om te volgen. De vraag verschuift daardoor van “werkt bietensap?” naar een veel nuttigere vraag: bij wie, in welke hoeveelheid en gedurende welke periode zijn effecten het duidelijkst? Dat is precies waar vervolgonderzoek meer duidelijkheid over moet geven.
Wil je weten wat er precies in rode biet zit en waarom nitraat zoveel aandacht krijgt? Lees dan onze uitgebreide gids over rode biet, voedingswaarde en nitraat.
